NEOCAT RASCLUB VOOR
RUSSEN & NEBELUNGEN

Max Malako

Annie

Kittens van Joke de Maar

Igor

Alina

Livius

GOED CATTERY MANAGEMENT

door Yolanda E.W. Lankhaar-Heuzen copyright

Deze keer een artikel over cattery management. Dit naar aanleiding van de vele gesprekken die ik over de jaren heb gevoerd met vele fokkers en liefhebbers van (ras) katten. Uit deze gesprekken bleek dat men vaak niet echt wist wat goed cattery management nu precies inhoudt. Het succes van goed cattery management is gebaseerd op 3 factoren:

1. huisvesting
2. onderhoud en beheer
3. verzorging van de katten.

1) HUISVESTING De overgrote meerderheid van raskattenfokkers in
Nederland houdt de katten in huis d.w.z. de katten lopen vrij door het
huis en worden niet in kooien in huis gehouden. Een uitzondering hierop vormen de dekkaters die veelal (maar niet altijd) permanent in hun dekkaterverblijf vertoeven. In Nederland is het sociaal onacceptabel om katten en kittens permanent in kooien en rennen te huisvesten.
Er zijn in Nederland slechts zeer weinig fokkers die de katten permanent
in kooien houden, verreweg de meeste fokkers hebben de katten
gewoon in huis en beschouwen hen meestal ook als lid van het gezin.
In andere landen zoals de Verenigde Staten en Groot Brittannië wordt
het permanent in kooien houden van (ras)katten wel op grote schaal
geaccepteerd. Er is geen bezwaar tegen het vrij in huis houden van
katten door fokkers maar het vereist wel een aantal maatregelen op
diverse gebieden wil men dit verantwoord doen. Een eerste vereiste is
dat men het aantal in huis te houden katten beperkt. De vraag is dan
hoeveel katten men zonder al te veel problemen kan houden.
Hieronder wordt op deze vraag antwoord gegeven.
Tevens treft u de argumenten hiervoor aan.

Ch. Zvizda's Afrodite   

A) Het aantal katten en hun huisvesting Het maximum te houden
aantal katten in een eengezinswoning is 8 a 10 katten. Een doorsnee
eengezinswoning in Nederland is niet bijzonder ruim bemeten.
Katten hebben echter een bepaalde hoeveelheid ruimte nodig
omdat zij van nature geen groepsdieren zijn zoals bijvoorbeeld
honden. Wanneer men teveel katten in een te kleine ruimte houdt,
dan leidt dit onherroepelijk tot stress en dit leidt weer tot verminderde
weerstand en agressie die op hun beurt weer leiden tot ziektes en
verwondingen. Indien u uw katten gezond en tevreden wilt houden,
dan zult u hen toegang moeten geven tot alle kamers van uw huis
indien u meer dan 1 a 2 katten hebt. Ook kunt u de leefruimte van
uw katten nog vergroten door bijvoorbeeld de tuin of het balkon erbij
te betrekken. Een dagelijkse portie frisse lucht en zonneschijn doet uw
kat bijzonder goed. De meeste raskatten, die voor de fok gebruikt worden, lopen niet vrij buiten omdat dit veel risico's met zich mee brengt: het verkeer, besmetting met ziektes en/of parasieten door contact met andere katten ( wist u dat zo'n 10 % van de huiskatten in
Nederland met het katten aids virus is besmet?), kans op vergiftiging en lichamelijk letsel door niet-kattenliefhebbers en ga zo maar door. Toch is het goed dat katten uitloop naar buiten hebben wanneer zij hun leven voornamelijk binnenshuis moeten doorbrengen. Indien u een tuin of balkon heeft, dan kunt u die beveiligen zodat uw katten er niet uit kunnen en geen vreemde katten erin. In feite beperkt u de leefruimte van uw katten omdat u ze binnen houdt en daarom moet u ervoor zorgen dat zij geestelijk en lichamelijk gezond blijven door het aanbieden van:

1. zoveel mogelijk ruimte en vrijheid per kat
2. veilige uitloop naar buiten
3. klimbomen/krabpalen
4. speelgoed
5. een quarantaine ruimte
6. een kitten kooi
7. een dekkaterverblijf (indien nodig)

ad 1. Hieraan kunt u voldoen door uw hele huis voor uw katten open te stellen en de katten vrij door uw huis te laten lopen. Dus niet 10 volwassen katten permanent in een kamer houden maar ze gewoon laten gaan en staan waar ze maar willen in heel het huis.

ad 2. Hieraan kunt u makkelijk voldoen indien u een tuin of balkon heeft. Heeft u dat niet, zorg dan in ieder geval voor frisse lucht in huis door regelmatig te ventileren en door het plaatsen van katveilige horren in de ramen en brede vensterbanken op de zonkant van uw woning. Op die manier kunnen uw katten toch profiteren van frisse lucht en zon.

ad 3. Klimbomen/krabpalen zijn goed voor het scherpen van de nagels, het afzetten van geurmarkeringen en het verdrijven van verveling.

ad 4. Speelgoed is onontbeerlijk voor de kat die altijd binnen is.

ad 5. Een quarantaine ruimte is noodzakelijk om nieuwe katten in onder te brengen of om zieke dieren tijdelijk te isoleren.

ad 6. Ook een kooi om kittens veilig te huisvesten, is geen overbodige luxe tenzij u een speciale kamer hebt die u uitsluitend voor opgroeiende kittens gebruikt en die veilig is voor hen. Kittens zijn bijzonder actief en een ongelukje kan in een klein hoekje zitten. Voor bedrijfsmatige fokkers zullen binnenkort wettelijke minimum eisen gelden die er aan de huisvesting van de moederpoes en kittens worden gesteld (zie nieuwe GWWD).

ad 7. Indien u een dekkater heeft, dan zal hij op een goede manier gehuisvest dienen te worden. Voor bedrijfsmatige fokkers staan in de nieuwe Gezondheid en WelzijnsWet voor Dieren ook voor het dekkaterverblijf een aantal MINIMUM eisen genoemd. Het is uiteraard beter indien u uw kater meer dan dit absolute minimum kan bieden. Veel kattenverenigingen geven richtlijnen m.b.t. de afmetingen en andere eisen waaraan een dekkaterverblijf minimaal dient te voldoen. Raadpleeg uw vereniging!

Palaja

2) ONDERHOUD EN BEHEER Het spreekt eigenlijk voor zich dat een goede hygiëne onontbeerlijk is indien men katten heeft. Een goed hygiënisch beleid betreft vele zaken:

a) de omgeving. Doordat uw katten vrij in huis lopen, betekent dit dat u uw huis hierop moet inrichten. Dus geen kamerbreed tapijt maar een glad vloeroppervlak dat goed schoon te houden is. Maar ook muren en meubels die goed te reinigen zijn. Tegenwoordig zijn er bankstellen te koop met afneembare wasmachine wasbare hoezen, bijzonder praktisch voor de kattenhouder. Schaf tevens gordijnen aan die makkelijk te wassen zijn. Ook kattenmandjes en klimbomen moeten eenvoudig te reinigen zijn. Dagelijks de hele leefomgeving van uw katten reinigen door goed te stofzuigen en te boenen. Ook het gereedschap waarmee u alles schoonmaakt, dient schoon te zijn. Het heeft namelijk weinig zin om een vieze vloer met een smerige dweil te 'reinigen'! Het schoonmaken kan gebeuren met normale huishoudelijke reinigingsmiddelen; met een heet sopje komt u een heel eind. Ontsmetten met desinfectanten is eigenlijk alleen nodig als u de zaak (in hygiënisch opzicht) uit de hand heeft laten lopen.

b) eten en eetgerei. Koop altijd eerste klas voedsel voor uw katten en controleer iedere keer of het niet bedorven is voordat u het aan uw katten geeft. Koop nooit te grote hoeveelheden en berg het voedsel goed op. Zorg dat er geen ongedierte bij kan. Indien u de droge brokjes in een container bewaart, zorg er dan voor dat u de container eerst helemaal leeg maakt, vervolgens goed reinigt en daarna pas weer vult. Het komt regelmatig voor dat katten ziek worden na het eten van beschimmeld voedsel dat al te lang bewaard is gebleven omdat men de container steeds weer bijvulde terwijl hij nog niet leeg was. Niet doen dus. Ook de eet- en drinkbakjes dient u dagelijks goed schoon te maken in een sopje met heet water. Geef ook elke kat zijn eigen eetbakje. Als een kat niet alles opeet dan moet u het bakje na een half uur weghalen. Zeker met warm weer kan voedsel zoals blikvoer en vers vlees snel bederven. Zorg ervoor dat uw katten onder alle omstandigheden schoon en vers drinkwater tot hun beschikking hebben. Dagelijks meerdere keren verversen dus!

Zvizda's Anouschka Nikita

c) kattenbakken. Maak minstens een keer per week alle kattenbakken goed schoon met heet water en chloor. Dit doodt de meeste bacteriën. Gebruik dus geen kattenbakvulling waarbij u het gebruikte grit eruit schept in de vorm van klontjes en vervolgens weer bijvult. Dit is niet hygiënisch omdat u de bak en de vulling niet voldoende kan reinigen. Indien de kattenbakken een kap hebben, ook die regelmatig reinigen. De kattenbakvulling dient zeer regelmatig ververst te worden. Zorg er voor dat u voldoende kattenbakken heeft, niet meer dan 2 katten per bak. En nogmaals veel en vaak verschonen!!! Ook de directe omgeving van de kattenbak goed schoonmaken en dagelijks het grit dat uit de bak gevallen is verwijderen met de stofzuiger.

d) de katten. Ook de kat zelf kan vies zijn door bijvoorbeeld ontlasting in de vacht. Controleer dagelijks de vacht en huid van alle katten op vuil, klitten, parasieten (vlooien, teken e.d.), wondjes en bultjes. Verzorg en maak ze schoon als u merkt dat dit nodig is. Hou alle katten vrij van parasieten, uw dierenarts verkoopt veilige middeltjes ter bestrijding hiervan en kan u goed adviseren. Controleer dagelijks of al uw katten gezond zijn; zijn ze levendig, eten ze goed, gaan ze normaal naar de bak (dus geen diarree of constipatie enz.), zijn hun ogen schoon en staan ze helder, niesen of hoesten ze niet, etc.

e) houdt uw cattery gesloten. Om infectie en stress tegen te gaan is het verstandig zo min mogelijk nieuwe katten in uw kattenbestand op te nemen. Een nieuwe kat brengt andere microben met zich mee dan er in uw cattery aanwezig zijn. Elke cattery heeft zo zijn eigen microben flora waartegen de eigen katten resistent zijn. Andere microben kunnen voor grote gezondheidsproblemen zorgen, bij al uw katten maar met name bij kittens. Tevens kan de nieuwe kat bijvoorbeeld schimmel, katten aids, leukemie, FIP etc hebben of drager en uitscheider zijn van niesziekte e.d. De nieuwe kat verstoort ook de sociale rangorde binnen de kattengroep en kan dus voor veel stress zorgen en stress kan weer leiden tot vechten en ziekte. Introduceer dus slechts zeer zelden een kat en dan alleen een die onontbeerlijk is voor uw fokprogramma. Ook het tentoonstellen van uw katten brengt gezondheidsrisico's met zich mee dus ook hier weer: niet te veel en zeker niet te snel achter elkaar showen.

f) onderhoud van het materiaal. Zorg ervoor dat alle spullen die door de katten gebruikt worden in een goede staat zijn. Kapotte zaken dienen te worden vervangen of, indien mogelijk, gerepareerd.

3) VERZORGING VAN DE KATTEN Met het verzorgen van de katten bedoelen we dat het uw taak is u zodanig in te spannen dat de geestelijke en lichamelijke gezondheid van al uw katten wordt gewaarborgd. U doet dat door hen naar behoren te huisvesten en een goede hygiëne in acht te nemen. Tevens dient u hen van een verantwoorde voeding te voorzien en ervoor zorg te dragen dat zij tijdig de juiste medische zorg krijgen. Ook een met zorg samengesteld entingsschema is onontbeerlijk. Spreek hier uw dierenarts op aan en overleg wat er in uw situatie het beste gedaan kan worden

a. Lichamelijke en geestelijke verzorging Een dagelijkse controle van alle katten om te zien of zij gezond zijn, is noodzakelijk (zie ook onder punt d hierboven). Voorts verzorgt u het uiterlijk van uw dier door kammen, wassen, reinigen van ogen en oren, verwijderen van parasieten, verzorging van wonden en gebit. Van zeer groot belang is dat u hen een zeer goede kwaliteit voedsel verstrekt. Tegenwoordig wordt het u zeer makkelijk gemaakt; er zijn veel verschillende fabrikanten die uitstekende voeders op de markt brengen. Bij veel merken is de voeding afgestemd op de leeftijd en activiteit van uw kat. Lees altijd eerst de gebruiksaanwijzing op de verpakking en volg het op! Bij de dierenarts zijn dieetvoeders verkrijgbaar voor katten met bijvoorbeeld blaasgruis of nierproblemen. Ook het geestelijk welzijn van de katten mag niet vergeten worden. Dagelijks dient u per kat enige tijd te besteden aan het aaien en spelen met het dier. Het is zeer belangrijk dat u het leven van uw katten zo aangenaam mogelijk maakt, dit voorkomt stress en veel gedragsproblemen. De meeste katten vinden het prettig om in gezelschap van andere katten te verkeren; zij spelen met elkaar, geven elkander een wasbeurt, liggen samen in een mandje, eten gezamenlijk enzovoorts. Hoewel katten van nature geen groepsdieren zijn, zoals bijvoorbeeld honden, zijn de meeste katten toch zeer sociaal. Hou echter niet teveel katten in een te kleine ruimte (woning) bijeen, 'overcrowding' leidt tot stress en meer kans op gedragsproblemen en zorgt tevens voor een grotere infectiedruk.

b. Het houden van en fokken met katten Indien u verantwoord katten wilt fokken en dit over een lange periode wilt doen, dan is het niet slim als al uw katten min of meer dezelfde leeftijd hebben. Bouw uw kattenbestand langzaam op! U bent straks wettelijk gelimiteerd wat betreft het aantal te houden katten en ook wat betreft het aantal jaren en nesten dat/die u met een bepaalde poes mag fokken. In de nieuwe GWWD zal naar alle waarschijnlijkheid komen te staan dat u als fokker niet meer dan 6 nestjes per 12 aaneengesloten maanden mag fokken. Fokt u er meer, dan bent u voor de wet bedrijfsmatig bezig en dat betekent dat u met handen en voeten gebonden bent aan allerlei zeer strenge eisen. De meeste kattenverenigingen stellen als eis aan hun leden dat zij met een en dezelfde poes niet meer dan 3 nestjes per 24 aaneengesloten maanden mogen fokken. Deze eis zal ook in de GWWD worden opgenomen. Stel u heeft 6 fokpoezen en een dekkater. U kan dan per poes een nestje per 12 maanden fokken, met al uw poezen in totaal 6 nestjes per jaar dus. U bent dan niet bedrijfsmatig bezig en u zorgt er tevens voor dat uw kater 'happy' is met 6 dekkingen per jaar. Ook de conditie van uw poes blijft goed als zij slechts een keer per 12 maanden een nestje heeft. Als uw poezen gemiddeld 4 kittens per nest krijgen, dan heeft u per jaar zo'n 24 kittens gefokt, toch geen gering aantal! U zult voor deze kittens goed moeten zorgen en het vinden van goede tehuizen is bepaald geen eenvoudige taak te noemen. In bovengenoemd geval heeft u al 7 volwassen katten en het is niet denkbeeldig dat u een of meerdere kittens wilt aanhouden en wellicht zijn er in uw cattery ook al een of meerdere oude katten. Zonder er veel moeite voor te doen heeft u al gauw zo'n 10 tot 12 katten!
Veel kattenfokkers houden hun katten tot de dood hen scheidt; in de praktijk betekent dit dat u een kat voor ongeveer 10 tot 18 jaar in huis haalt. Dat is lang, zorg er voor dat het voor beide partijen - kat en mens - leuk blijft. Het zou toch erg vervelend zijn als u op een kwade morgen wakker wordt en tot het besef komt dat u veel te veel katten heeft en onvoldoende tijd, geld en aandacht om de dieren naar behoren te verzorgen. Het fokken van raskatten is een leuke 'hobby', maar beslist niet zo vrijblijvend als bijvoorbeeld suikerzakjes verzamelen. De dieren zijn in hoge mate van u afhankelijk voor hun lichamelijk en geestelijk welzijn! Denk goed na bij alles wat u m.b.t. de katten doet. Kittens en ook oude katten hebben extra verzorging en aandacht nodig. Een beetje pech met de gezondheid van uw dieren kan leiden tot hoge dierenartsrekeningen. Denk niet dat u met katten fokken geld kunt verdienen; integendeel het kost alleen maar geld!
Er zijn ook fokkers die de katten uitsluitend voor de fok aanhouden. Zodra het dier te oud wordt, zoekt men er een goed tehuis voor en wordt er weer een nieuwe fokkat aangeschaft. Het 'wegdoen' van een kat kan veel emoties en stress met zich meebrengen, niet in de laatste plaats voor de kat zelf! Dit zijn zaken die u zorgvuldig moet afwegen; katten zijn GEEN wegwerp artikelen! Indien u toch voor uw kat een ander tehuis zoekt, ga dan met de grootste zorgvuldigheid te werk in het belang van de kat.

c. Het fokprogramma Het is erg belangrijk dat u een fokprogramma opstelt aangezien u als fokker niet alleen geacht wordt het ras in stand te houden maar ook te VERBETEREN. Elke idioot kan tenslotte bijvoorbeeld een Burmese poes en een Burmese kater met elkaar kruisen en dan zal het bepaald niet verbazingwekkend zijn als daar BURMESE kittens uitkomen. Dit is echter uitsluitend vermeerderen te noemen, met verantwoord fokken heeft het weinig te doen. Wilt u serieus fokken dan zal u kritisch moeten kijken naar de katten die u heeft, de katten die u gaat aanschaffen en welke combinaties u gaat maken. Beperk u tot het fokken van EEN ras en slechts een of twee variëteiten daarvan. Als u teveel hooi op uw vork neemt. verliest u het totaal overzicht van het door u te fokken ras en variëteiten. Bij het fokken en verbeteren van het ras/variëteit zijn er 3 criteria die u moet hanteren. In volgorde van belangrijkheid zijn dat:

1. GEZONDHEID
2. KARAKTER                                                    
3. UITERLIJK

Aan de nummers 1 en 2 kunt u geen concessies doen, aan 3 wel. De 'schoonheid' van de kat, ook van de raskat, is en blijft ondergeschikt aan de gezondheid en het karakter. Wat heeft men tenslotte aan een mooi maar agressief en met de gezondheid kwakkelend dier? Zulke katten zijn ongeschikt om mee verder te fokken en/of tentoon te stellen en voor de verkoop zijn ze ook al ongeschikt. Er zijn veel goede boeken die u als fokker kunnen helpen om verantwoord te fokken. Aan het eind van dit artikel treft u een lijstje van boeken aan die hulp bieden aan kattenfokkers.

d. De verzorging van kittens Naast een goede huisvesting en voeding zijn er nog vele andere zaken waarvoor u moet zorgen bij kittens. Zo is het van groot belang de pasgeboren kittens te wegen en het geboortegewicht te noteren. Vervolgens weegt u de kittens iedere dag op hetzelfde tijdstip en noteert u het gewicht. Dit is de enige manier om te controleren of de kittens voldoende voeding krijgen en tevens merkt men meestal door het wegen of er iets mis is.
Het is bij kittens erg belangrijk dat u een goede hygiëne in acht neemt en hen een veilige omgeving biedt. Tevens is het absoluut noodzakelijk dat de kittens voldoende speelruimte hebben om heerlijk met elkaar te kunnen ravotten. Voor een optimale ontwikkeling van spieren en skelet is een uitstekende voeding gekoppeld aan voldoende lichaamsbeweging onontbeerlijk. Er zijn tegenwoordig veel kant en klare voeders te koop die geheel zijn afgestemd op de behoeften van kittens.

.

Palaja